Η λατινική γλώσσα, που προέρχεται από την ινδοευρωπαϊκή γλωσσική οικογένεια, είναι μια αρχαία γλώσσα που ομιλείται κατά τη διάρκεια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Παρόλο που εξακολουθούν να υπάρχουν γραπτά στα Λατινικά, αναφέρεται ως εξαφανισμένη γλώσσα χωρίς μια κοινότητα γηγενών ομιλητών. Ενώ άλλες γλώσσες σε παγκόσμιο επίπεδο εξελίσσονται σταδιακά, τα λατινικά δε διαφοροποιούνται επειδή δεν ομιλούνται από ανθρώπους εκτός από ορισμένες ομάδες της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας. Επίσης, η λατινική γλώσσα ήταν μια γλώσσα lingua franca(μία διεθνής γλώσσα συνεννόησης και συναλλαγών μεταξύ των κρατών) κατά τη μεσαιωνική περίοδο στην Ευρώπη και κατηγοριοποιήθηκε σε δύο υποκατηγορίες: την κλασσική λατινική και τη λατρευτική λατινική. Από το Λαϊκό Λατινικό έχουν εξελιχθεί σύγχρονες γλώσσες όπως η γαλλική, η ιταλική, η ισπανική, και άλλες.
«Γιατί όμως πρέπει να μαθαίνουμε Λατινικά;» Ως Φιλόλογος, πολλές φορές κλήθηκα να δώσω απάντηση στο ερώτημα αυτό και να υπερασπιστώ την αναγκαιότητα διδασκαλίας τους στους μαθητές μου… Η ερώτηση «γιατί μας χρειάζονται τα Λατινικά;» ακούγεται ενδεχομένως επιπόλαια, ιδίως όταν προέρχεται από τον μαθητικό κόσμο, είναι ωστόσο ενδεικτική της αμφισβήτησης που αντιμετωπίζει το συγκεκριμένο μάθημα στη σύγχρονη τεχνοκρατική κοινωνία του διαδικτύου και των “έξυπνων τηλεφώνων».
Ανάμεσα στους λόγους που καθιστούν ωφέλιμη την εκμάθησή τους θα μπορούσα να αναφέρω τη συνειδητοποίηση της ευρωπαϊκής μας καταγωγής καθώς μέσα από το μάθημα των Λατινικών οι μαθητές μπορούν να γνωρίσουν τα βασικά στοιχεία των δυτικοευρωπαϊκών αλλά και άλλων κοινωνιών, τη γλώσσα, τη λογοτεχνία, τους νόμους, τις πολιτικές δομές και τις στάσεις τους ως προς τη θρησκεία ή την τεχνολογία. Επίσης, η μελέτη και των Λατινικών κειμένων, πεζών και ποιητικών, μπορεί να προσφέρει λογοτεχνική και αισθητική καλλιέργεια.
Ανέκαθεν ένας από τους βασικούς στόχους της εκπαίδευσης ήταν να βοηθήσει τους μαθητές να αναπτύξουν μια κριτική ματιά ως προς τον τρόπο που χρησιμοποιείται η γλώσσα για να εκφράσει συναισθήματα, για να παρουσιάσει σκέψεις µε ειρμό και συνοχή και να αναβαθμίσει το αισθητικό κριτήριο.
Παράλληλα το μάθημα των Λατινικών μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο στην εκμάθηση ξένων γλωσσών καθώς βοηθά τους μαθητές να συνειδητοποιήσουν πόσες ελληνικές λέξεις πέρασαν στη λατινική και πόσες λατινικές έγιναν στη συνέχεια ιταλικές, ισπανικές, γαλλικές, αγγλικές κ.ο.κ. Με τον τρόπο αυτό μπορούν να χειριστούν καλύτερα τη μητρική τους γλώσσα και να εμπλουτίσουν το λεξιλόγιό τους, αλλά το κυριότερο, αποκτούν µία πολύ καλή και στέρεη βάση για την εκμάθηση των σύγχρονων λατινογενών γλωσσών όπως η ιταλική, η ισπανική, η πορτογαλική και η γαλλική. Αλλά και σε πρακτικό επίπεδο ένας νομικός πρέπει να γνωρίζει διαχρονικές φράσεις όπως: ln dubio pro reo (εν αμφιβολία υπερ του κατηγορουμένου , nullum crimen nulla poena sine lege (κανένα έγκλημα, καμία ποινή χωρίς υφιστάμενο νόμο ), pacta sunt servanda(οι συμφωνίες πρέπει να τηρηθούν).
Στο Φιλολογικό ο τρόπος με τον οποίο διδάσκουμε τη Λατινική γλώσσα στοχεύει στην προσέλκυση του ενδιαφέροντος των μαθητών μας δεδομένης της παθητικής αφομοίωσης που συχνά απαιτεί η εξεταστική διαδικασία των Πανελλαδικών Εξετάσεων. Στο πλαίσιο αυτό αξιοποιούμε για παράδειγμα τις νέες τεχνολογίες και περισσότερα κείμενα εκτός από τα προκαθορισμένα της εξεταστέας ύλης . Επιπλέον, ο μαθητής ενεργοποιείται περισσότερο να μελετήσει µε μεγαλύτερο ενδιαφέρον τα Λατινικά, αφού η μελέτη της γραμματικής και του συντακτικού συνδυάζεται µε μια πιο ουσιαστική προσπάθεια κατανόησης και ερμηνείας των διδασκόμενων κειμένων καθώς και µε θέματα ιστορίας της λογοτεχνίας και του πολιτισμού.
Τέλος, δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση στην ετυμολογική συσχέτιση ανάμεσα σε λατινικούς όρους και λέξεις σύγχρονων αγγλικών λέξεων μιας και η αγγλική αποτελεί την παγκόσμια γλώσσα με την οποία τα παιδιά είναι πλήρως εξοικειωμένα.